সৰু সৰু কথা

ইমৰাণ শ্বাহ

 

আমি যিবোৰ কথা কওঁ বা কাম কৰোঁ,সেইবোৰ অভ্যাসত পৰিণত হ’লে তাৰ গুৰুত্বটো আমাৰ ওচৰতে কমি যোৱাটো লক্ষ্য কৰিব পাৰি। হাতৰ তলুৱাত চূণ আৰু ধঁপাত লৈ মলি মানুহে এক বিশেষধৰণে নিচা সেৱন কৰে। একো কবই নোৱাৰে। নিৰ্বিকাৰ। অথচ অনভ্যস্ত এজনৰ মূৰ ঘূৰাই বমি হৈ হাহাকাৰ লাগি যাব পাৰে। কথাই কথাই ইন্চা- আল্লাহ কৈ থকা মুছলমান এজনে মনেই নকৰে তেওঁ আচলতে কি কাম এটা কৰি থাকে। শুকাভ্যাস। ভাল লগা। কিন্তু কামৰ নহয়। একোজন গাড়ীচালকে কবই নোৱাৰে, গাড়ীখন কেলই চলিছে। যন্ত্ৰৰ লগতে যন্ত্ৰ। কেতিয়াবা ইঞ্জিনে মাজবাটত বিদ্ৰোহ কৰিলেহে মোৰে কপালে হাত। গেৰেজ বা এতিয়া ক’ত আছে। জেপৰ মানিবেগটো হঠাৎ বৰ চেঁচা হৈ যোৱা যেন লাগে।

জনাটো বৰ দৰকাৰী কথা। আমি যি কওঁ, যি বিচাৰোঁ, যি কৰোঁ, এই সকলোবোৰৰ তলা-নলা খৰচী মাৰি জনাটো বৰ দৰকাৰী কথা। আপুনি যদি আপোনাৰ ঘৰখনত ছমাহে-বছৰেকে হৈ থকা জ্বৰকেইবিধৰ চৰিত্র নাজানে, আপোনাৰে দুৰ্ভাগ্য। এই জনাটোৰে পোছাকী নাম জ্ঞান। নাজানিলে কোনোবা জন যোগালী হৈয়ে ৰৈ যাব। ৰাজমিস্ত্ৰী হ’বগৈ নোৱাৰিব। ৰাজমিস্ত্ৰী জন সেইখিনিতে ৰৈ যাব। স্থাপত্যবিদ হ’বগৈ নোৱাৰিব। স্থপতিজন শিল্পী হ’ব নোৱাৰিবগৈ। বৰ্ বৰ্ ঘৰৰ নক্সা আঁকিব ঠিকেই,কিন্ত্ত কালজয়ী কীৰ্তি, মনুমেন্ট ওঁহো।

জীৱনটো ধুনীয়াকৈ আগবঢ়াই নিবলৈ জ্ঞান অপৰিহাৰ্য। কিন্তু জ্ঞানৰো সীমাবদ্ধতা আছে । সিদিনা পালো,মোৰ বৰ শ্ৰদ্ধাৰ বিজ্ঞানী,ড° দীনেশ গোস্বামীয়ে অতি-পোকৰ (ছুপাৰ বাগ্) বিষয়ে লিখিছে। মন কৰিবলগীয়া কথাটো হ’ল, মোৰ দৰে সাধাৰণ মানুহৰ কথা বাদেই, অনেক বাঘা-বাঘা, বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত দপদপাই থকা মানুহেও বস্তুবিধৰ প্ৰভাৱ ধৰিব পৰা নাই । ঠিক এইখিনিতেই জ্ঞানৰ লগত চিন্তা, বিবেচনা, অন্তৰ্দৃষ্টি আদিৰ প্ৰয়োজন হয় । গৰু থাকিলেই নহ’ব, হাল বাবও লাগিব । তেতিয়াহে জানিম “টিক বলধা ওলাই মাটি”ৰ নিচিনা কথাবোৰৰ আচল অৰ্থ কি ?

আমি আহৰণ কৰা জ্ঞানৰ চিন্তা-চৰ্চা ব্যাখ্যা-বিশ্লেষণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰি দিলেই দেখিম, জ্ঞানে পোখা মেলিবলৈ আৰাম্ভ কৰি দিছে । মানুহ ক’ৰ পৰা ক’লৈ গৈছে আৰু ক’লৈ যাব পাৰিব, যাবই কল্পনাও কৰিব নোৱাৰিব । মূৰত আপেল সৰি পৰিলেই মগজুৰ জোকাৰণি আৰম্ভ হৈ যাব লাগে । তাত্ত্বিক জ্ঞানৰ ৱাস্তব মূল্য কম । প্ৰয়োজনত হে জ্ঞানৰ আচল পৰিচয় । প্ৰয়োগত বাৰে বাৰে ভুল হ’ব পাৰে । আৰু ভুলতে ভুলৰ শুধৰণিও সোমাই থাকে । গতিকে আহৰণ কৰা যি কোনো জ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশ্ন তুলিবলৈ ভয় কৰিব নালাগে । “Semble” আৰু “Resemble”-এ মানুহৰ অনেক ধাৰণাত বিভ্ৰান্তি সৃষ্টি কৰি থাকে । মাত্ৰ ভালকৈ জানি-বুজি যুক্তিসন্মতভাৱে প্ৰশ্ন তুলিব লাগিব । তাকো পৰাপক্ষত নিজৰ প্ৰশ্নৰ নিজেই উত্তৰ উলিয়াবলৈ যত্ন কৰিব লাগে । প্ৰশ্ন অনাহক সংশয়ৰ বাবে হ’ব নালাগে ।

আমাৰ এটা বোৰ বেয়া অভ্যাস আছে । ভুলো । সৰু দোকান এখন দিলেও আমাক তৎক্ষনাৎ বহুত লাভ পাবলৈ লাগে । আমি দোকানখনো বেছ আহল-বহলকৈ লৈছো । আনকি পঢ়া-শুনাৰ দৰে কামো লাভৰ আশা কৰিহে কৰো । ফলাফলৰ হিচাপে আগৰ পৰা কৰা এই মনোভংগিটোকে আমক মানুহ হিচাপে আচলতে একে ঠাইতে ৰাখি থয় । আমাৰ শিক্ষা-দীক্ষা সদায় এটা সীমাত আহি থমকি ৰৈ যাই । ডাঙৰ বিষয়াজন বি.এ. নে এম.এ. নে কি কোনেও নোসোধে । নিজেও পাহৰি থাকে । এই সন্দৰ্ভটোৰ সূদীৰ্ঘ আলোচনা হ’ব পাৰে । হোৱা ভালো । নহ’লেও আমি প্ৰত্যেকেই ভাবিবলৈ যত্ন কৰিব পাৰো । জ্ঞানৰ সাধনা  বৰ সুন্দৰ, বৰ পবিত্ৰ । লাভ-লোকচানৰ হিচাপেৰে তাক লঘু কৰাটো দূখৰ কথা ।

 

“অভ্যাসাৎ জ্ঞানং শ্ৰেয়ঃ জ্ঞানাৎ ধ্যানং বিশিষ্যতে, ধ্যান্যাং কৰ্মফলত্যাগঃ ত্যাগ অনন্তৰং শান্তিঃ ।“

ranjit phukon

Leave a Reply