হাজং নাৰীৰ জাতীয় পোছাক ৰাঙাপাতিন

সদানন্দ হাজং, হৰিনাথপুৰ, ধেমাজি

নাৰী, পুৰুষৰ দ্বাৰা মানৱ সমাজ গঠিত ই সত্য। নাৰী আৰু পুৰুষ ইজনে সিজনৰ অবিহনে মানৱ জীৱন অসম্পূৰ্ণ। নাৰী বিশ্বব্ৰমাণ্ডৰ অপৰূপ সৃষ্টিকাৰী জন্মদাত্ৰী জননী। নাৰীৰ অবিহনে এখন সমাজ, সংস্কৃতি পূৰ্ণাংগৰূপ কল্পনাতীত। হাজং সমাজত নাৰীৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। পুৰুষৰ সমানে সমানে প্ৰতিটো কাৰ্যত নাৰীসকলে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াই। নাৰীৰ দেহত অপাৰ মহিমা লুকাই থকাযেন অনুভৱ হয়। প্ৰতিটো কামতে নাৰীৰ অৱদান উল্লেখনীয়। হাজং নাৰীসকলে নিজকে স্বাৱলম্বী কৰি গঢ়ি তুলিব পৰা ক্ষমতাশালিনী লোক বুলি কব পাৰি। শৰীৰৰ লজ্জা নিবাৰণৰ কাৰণে পিন্ধা বস্ত্ৰ তেওঁলোকে নিজে প্ৰস্তুত কৰি তোলাৰ উপৰিও পুৰুষসকলক পিন্ধাৰ কাৰণে গামোচা প্ৰস্তুত কৰি দিয়ে। তেওঁলোকে পৰিধান কৰা বস্ত্ৰটোক “ৰাঙাপাতিন” বুলি কোৱা হয়। তাৰোপৰি বুকু ঢাকিবলৈ ব্লাউজৰ ওপৰত লোৱা বস্ত্ৰটো “আগন” বুলি কোৱা হয়। গাত লওঁতে ই ইংৰাজী V আকৃতিৰ দৰে হয়। শীত কালত গাত মেৰিয়াই নিবলৈ চাদৰ প্ৰস্তত কৰে। এইবোৰ নিজে ব্যৱহাৰ কৰাৰ উপৰিও বিক্ৰী কৰি ঘৰৰ আৰ্থিক অনাতন দূৰ কৰে। ই এক আৰ্থিকভাৱে স্বচ্ছল হোৱাৰ উপায়। বহু হাজং মহিলাই এইবোৰ বিক্ৰী কৰি ঘৰৰ আৰ্থিক অৱস্থা টনকিয়াল কৰিব পৰা হৈছে। মহিলাসকলে পিন্ধা ৰাঙাপাতিনটো ভাল দেখি আন আন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলেও কিনিব বিচাৰে। তেওঁলোকে পিন্ধিবলৈ নহয়, প্ৰদৰ্শনী হিচাপে। মই গৌৰৱ কৰি কব বিচৰা নাই, সচাকৈ ভাল দেখি নেকি ? বহু লোকৰ মুখত শুনি পাওঁ সাজ-পাৰটো ভাল দিখিছো। কিছুলোকে তেতিয়াই ক’ব বিচাৰে যে, আপোনালোকে কি জাতি ? দোৱান কি ? তেতিয়া কওঁ যে, আমি হাজং জনগোষ্ঠী। আকৌ সুধে মিচিং নেকি ? বড়ো নেকি ? নেপালী নেকি ? ইত্যাদি। আকৌ উত্তৰ দিব লগা হয়। আমি কোনো মিচিং, বড়ো, নেপালী জাতি নহয়। আমি হাজং জাতি, ভৈয়াম অনুসূচিত জনজাতি। অসমৰ থুলুৱা বাসিন্দা। হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী লোক, আমাৰ নিজা দোৱান, জাতীয় পোছাক আছে।
হাজং মহিলা সকলে ঘৰৰ সমুদায় কাম -কাজ সামৰি কাপোৰ বোৱাত ব্যস্ত হৈ পৰে।

পাতিনঃ
পাতিন হাজং মহিলাৰ জাতীয় পোছাক। ই জাতীয় ঐতিহ্য আৰু মৰ্য্যদা সূচিত কৰে। পাতিন হাজং সংস্কৃতিৰ এক অন্যতম অংগৰূপে বিবেচিত হয়। পাতিনৰ আকাৰ আকৃতি তেওঁলোকৰ হাতৰ জোখত দীঘল ৭ হাত আৰু পথালি পৰিধানকাৰীৰ উচ্চতা অনুসৰি ৩/৪ হাত হব পাৰে।
পাতিনৰ প্ৰকাৰঃ ৰাঙাপাতিন, কানপাতিন, বগাপাতিন। ইত্যাদি।

ৰাঙাপাতিনঃ
ৰাঙাপাতিন হৈছে বিভিন্ন ৰংবিৰঙৰ কাৰু-কাৰ্য্য খুচিত বস্ত্র। এই পাতিনত ৰঙা ৰঙৰ সূতাৰ পৰিমাণ বেছিকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই পাতিন বিভিন্ন ধৰণৰ চাপা, যেনে – এক চাপা, তিনি চাপা, আৰু পাঁচ চাপা আদি ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰে। সমগ্ৰ ৰাঙাপাতিটোত বিভিন্ন ধৰণৰ নাম দিয়া থাকে, যেনেঃ জৰভাঙা, গুৰুচামৰি, ডালু ছাৱা, কালাইটিলা ছাৱা, চিপ্ৰা ছাৱা, ঝাৰমুনি ছাৱা, শলপুনা ছাৱা, শেঙনেলী ছাৱা, কৰেবাৰী ছাৱা এইবোৰক চাক্লা বুলিও কোৱা হয়। ৰাঙাপাতিনৰ দুটা মোৰত ডৰা দিয়ে। ৰমণীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বৃদ্ধা বয়সৰ সকলোৱে ৰাঙাপাতিন পৰিধান কৰে। কেৱল বিধবা সকলেহে ৰাঙাপাতিন পৰিধান কৰিব নোৱাৰে। সম্প্ৰতি কিছুলোকক পিন্ধা পৰিলক্ষিত হয়। অৱশ্যে নতুনকৈ উঠি অহা চামে সৰ্বভাৰতীয় বিভিন্ন সাজ-পাৰ পিন্ধিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে যদিও সামাজিক কাৰ্য ক্ষেত্ৰত অনেকে ৰাঙাপাতিন পৰিধান কৰি সমাজৰ জাতীয় পোছাক ৰাঙাপাতিনৰ মৰ্যাদা অক্ষুন্ন ৰাখিছে। ৰাঙাপাতিনত ৰাং জাতীয় এবিধ সূতা মিহলাই বিভিন্ন ধৰণৰ ফুল বাছি প্ৰস্তুত কৰিব পৰা যায়। ই অধিক উজলি উঠে।

কানপাতিনঃ
কানপাতিনত ৰং বিৰঙৰ সূতা খুব কমকৈ ব্যৱহাৰ হয়। ইয়াক ৰমণীসকলে পৰিধান কৰিব নিবিচাৰে। কাৰণ দেখাত ৰংচুঙীয়া নহয়। মূলতঃ বৃদ্ধা মহিলা সকলে কেতিয়াবা পিন্ধে। ইয়াক এক নালে সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰে।

বগা পাতিনঃ
বগা পাতিন কেৱল বিধৱা মহিলা সকলেহে পৰিধান কৰে। ইয়াক বগা সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰে। এই পাতিন পৰিধান কৰোতে কিছু মহিলাই ককালত বান্ধি (মেৰিয়াই)লয়। কিছু লোকে ককাল মেৰিয়াই নলয়। সুবিধানুসৰি যি যেনেকৈ পিন্ধি সুখ অনুভৱ কৰে তেনেকৈয়ে পিন্ধে।

আগনঃ
বিভিন্ন ৰঙৰ সূতাৰ লগতে ইয়াত এবিধ ৰাং জাতীয় সূতা ব্যৱহাৰ কৰি আগন প্ৰস্তুত কৰে। ৰাঙাপাতিন, ৰাঙা ব্লাউজ পৰিধান কৰি বুকুৰ ওপৰত এই বস্ত্ৰ ইংৰাজী V আকৃতিৰে মেৰিয়াই লয়। ই দীঘে ৪/৫ হাত আৰু পথালি ১ হাত জোখৰ। ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফুল বাছি ৰঙীন কৰি দেখনীয়াৰ কৰি তোলে। ইয়াক পুৰুষ সকলেও দিঙিত মেৰিয়াই লয়।

গামোচাঃ
গামোচা হাজং পুৰুষ সকলে পিন্ধা এটা বস্ত্ৰ। গামোচা মহিলা সকলে প্ৰস্তুত কৰি দিয়ে। ইয়াৰ আকাৰ আকৃতি দীঘল ৪/৫ হাত আৰু পথালি ২ হাত। বৃদ্ধ লোক সকলে নিংটি গুজি ভাল পায়। সেয়েহে নিংটি গুজা গামোচা কিছু দীঘলীয়াকৈ প্ৰস্তুত কৰে। গামোচাৰ পৰা মহিলা সকলে নিজ শিশুক পিঠিত বুকুছা কৰে। এই সমুদায় বস্ত্র প্ৰস্তুত কৰে বয়নশিল্পৰ দ্বাৰা। বয়নশিল্পক এওঁলোকে বানা বুলি কয়।

বানাঃ
বানা প্ৰতিটো হাজং পৰিয়ালৰ এক সাংস্কৃতিক সম্পদ। মূলতঃ বানা তিনিপ্ৰকাৰৰ যেনেঃ ১/শিস্নী বা মাটি বানা, ২/শ্বাল বানা ৩/ তাঁত বানা আদি। বয়নশিল্প নজনা মহিলা খুব কম থকা পৰিলক্ষিত হয়। বয়ন নজনা ৰমণীক বিয়া দিবলৈ অলপ কষ্ট অনুভৱ হয়। বানা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বিভিন্ন সা-সৰঞ্জামৰ প্ৰয়োজন। যেনেঃ বানাগাৰি, দুৰপতি, মাখু, বেও, লাটাই, চুৰখি, বোৱাসূতা, ভলডাঙৰা, শিস্নীবাৰি, যতৰ, সূতা ভৰোৱা নলী, ৰাজ, ৰাজকাতা, পুতুলবাৰি, বানাখুটা, ৰচি, হাতকাৰাবৰি, হিৰখাতি, বোৱাদাঙি, বোৱাচুঙা, ঠেৰঠেৰাবাৰি ইত্যাদি। সম্প্ৰতি শিস্নী বা মাটি বানাত কমসংখ্যক লোকে কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰে। এই বানাত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অধিক সময়ৰ প্ৰয়োজন আৰু কষ্টকৰ। আদিতে এই বানাৰ যথেষ্ট প্ৰচলন আছিল। শ্বাল বা তাঁত বানাত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াব পৰা যায়। এই বানাত কাপোৰ বোৱা অতি সহজ। সম্প্ৰতি এই বানা প্ৰচুৰ প্ৰচলন। ৰাঙাপাতিন বা কাপোৰ লগোৱা সময়ত বানাগাৰিত মেৰিয়াই লওতে কিছু লোকে বাইৰা বা কানা পেলাই। ই কাপোৰ বোৱাত অপটুতাৰ পৰিচায়ক বুলিও কব পৰা যায়। অৱশ্যে কিছুমানে বৃদ্ধা হোৱাৰ কাৰণে দৃষ্টি শক্তি লোপ পোৱাত এনে পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়। সামাজিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা চালে হাজং মহিলা সকলে প্ৰত্যেকেই একো একোজন সুদক্ষ শিপিনী, লোকশিল্পী, মাছোয়ৈ, ৰোৱনী আৰু দাৱনী। হাজং গাভৰু সকলে ৰাঙাপাতিন, ফুলা আগন আৰু ডেকা সকলে গামোচা পৰিধান কৰি বিভিন্ন উত্সৱ -পাৰ্বন, সভা -সমিতিত জাতীয় কলা -কৃষ্টি “লেৱাটানা” প্ৰদৰ্শন কৰে। এই কলা-কৃষ্টিত ডেকা -গাভৰু উভয়কে প্ৰয়োজন। “লেৱাটানা” কৃষ্টি ডেকা-গাভৰুৰ প্ৰেমৰ কাহিনীৰ আধাৰত। লেৱা মানে লতা, টানা মানে টনা-টনি। এইখিনিতে জাতীয় কৃষ্টি লেৱাটানাৰ এটি গীত উল্লেখ কৰিবলৈ প্ৰযত্ন কৰিলো। যেনে–

গাভৰু (চিংৰি)—
প্ৰথমে প্ৰণাময় দেবী সৰস্বতী
দ্বিতীয় প্ৰণাময় হৰি, কি ৰাময় ৰাম
দ্বিতীয় প্ৰণাময় হৰি ।

ডেকা(চিংৰা)—
তৃতীয় প্ৰণাময় গাওঁ বুঢ়া মাঠাই
চতুৰ্থ প্ৰণাময় হৰি ,কি ৰাময় ৰাম
চতুৰ্থ প্ৰণাময় হৰি ।

গাভৰু (চিংৰি)—
তিকতিকৌ বেলাৰা, চিকচিকা ৰাঙাপাতিন
আয় হমাজ ধান কাটা যাং,কি ৰাময় ৰাম
আয় হমাজ ধান কাটা যাং

ডেকা (চিংৰা)—
পাকা ধান কাটিলে সুখ নালাগিলে
আয় হুবাই ঘৰবাই যাং,কি ৰাময়
আয় হুবাই ঘৰবায় যাং।

গাভৰু (চিংৰি)—
সোণালা পথনি কাওছা দিমা পৰিছে
সোণাৰিনা ৰূপাৰি চাং, কি ৰাময় ৰাম
সোণাৰিনা ৰূপাৰি চাং।

ডেকা (চিংৰা)—
নাক’ নাক’ বুইনি নিয়া যা ঘৰবাই
দুইজনে ঘৰবাই চাম,কি ৰাময় ৰাম
দুইজনে ঘৰবাই চাম

গাভৰু (চিংৰি)—
লিংলিঙা গাছতে মাওবাহা লাগিছে
দাদা মগে পাৰে দিহা খাং,কি ৰাময় ৰাম
দাদা মগে পাৰে দিহা খাং।

ডেকা (চিংৰা)—
ডাঙৰ গাছলা ডাঙৰ মৌ,কামৰালে যাব জেও
চ বুইনি ঘৰবাই যাং,কি ৰাময় ৰাম
চ বুইনি ঘৰবাই যাং।

গাভৰু (চিংৰি)—
অ দাদা খেৱা টানিব মই লেৱা
দাদা মগে বাধা নাদিকনা,কি ৰাময় ৰাম
দাদা মগে বাধা নাদিকনা।

ডেকা (চিংৰা)—
লেৱাৰা টানিবাতে মাইদুতে ছিৰিলে
তাৰা তাৰি জোৰা লাগে দিহা ,কি ৰাময় ৰাম
তাৰা তাৰি জোৰা লাগে দিহা ॥

এই লেৱাটানা গীতটো ডেকা -গাভৰুৰ ভৰ যৌৱনৰ প্ৰেমৰ গীত। লতাটো টনা-টনি কৰি থাকোঁতে মাজতে চিঙি যায়। পিছত আকৌ জোৰা লগাই দিবলৈ অনুৰোধ জনায়।

IMG-20151103-WA0004

IMG-20151103-WA0005

admin

Leave a Reply